, inaczej apopleksja, jest zespołem objawów, związanych z nagłym zaburzeniem czynności mózgu (ogniskowym lub ogólnym), które powstało w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego (który utrzymuje się przez ponad 24 godziny).

Udar mózgu dzielimy na krwotoczny (kiedy następuje wylew krwi do mózgu), i niedokrwienny (kiedy zostaje wywołany zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu). Występuje również udar niedokrwienny, który może być wtórnie ukrwotoczniony. Do kategorii udarów krwotocznych również zaliczamy krwotoki podpajęczynówkowate lub śródmózgowe.


Udar najczęściej zależy od lokalizacji uszkodzenia. W większości przypadków udar mózgu zagraża życiu, a będąc występując jako zaburzenie, wymaga natychmiastowej hospitalizacji, bezwzględnie na specjalnym oddziale udarowym.


Zachorowalność na udar mózgu, wraz z wiekiem na tendencję wzrostową. udary najczęściej występują u osób starszych (średnia wieku zachorowania na udar wynosi 70 lat), jednak zdarzają się również u dzieci.


W Polsce co roku notuje się, około 60 tysięcy nowych zachorowań na udar rocznie. Zapadalność na udar szacuje się na około 175 mężczyzn, oraz 125 kobiet na 100 tysięcy. Udar jest trzecią co do częstodliwości przyczyną śmierci, oraz jedną z głównych chorób, powodujących trwałe kalectwo i brak samodzielności u osób dorosłych.


 można zakwalifikować do dwóch grup:


, do których zaliczamy:

  • wiek – ryzyko zwiększa się 2-krotnie co 10 lat, od 55. roku życia,
  • płeć męska,
  • etniczne,
  • predyspozycje rodzinne i genetyczne.


, na które składają się:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby serca,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej,
  • cukrzyca,
  • zakażenia,
  • choroby naczyń,
  • palenie papierosów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • otyłość,
  • dna moczanowa,
  • zespół bezdechu sennego,
  • zaburzenia krzepnięcia,
  • przebyty udar bądź przemijający atak niedokrwienny,
  • niedoczynność tarczycy,
  • stosowanie amfetamin, kokainy.